De Cova Tallada: de zeegrot die eigenlijk een steengroeve is

Bijna elke gids noemt de Cova Tallada een zeegrot. Dat klopt maar half. De grot zit aan zee, maar de helft van de ruimte is er door mensen uitgehaald: eeuwenlang zaagden ze hier blokken steen uit de wand en voerden die per boot af. Daar komt de naam vandaan, want tallada betekent gesneden. Dat verandert wat je ziet als je binnenstaat. Hieronder: wat er precies gebeurd is, hoe je de verplichte reservering regelt, welke twee routes er zijn, en wanneer je beter niet gaat.

Wat de Cova Tallada eigenlijk is

De Cova Tallada ligt aan de voet van de Montgó, in de kustwand tussen Dénia en Xàbia, precies op de grens van de twee gemeenten. De vloer ligt op zeeniveau. Het water loopt in en uit.

Wat de meeste beschrijvingen overslaan: dit is geen gewone grot. Er was een natuurlijke holte, en die is door steenhouwers uitgebreid tot wat je er nu vindt. De rechte wanden, de hoekige zalen en de platte plafonds zijn geen toeval. Die zijn er uitgezaagd.

De steen heet tosca: een zachte, poreuze steen die je met handgereedschap kunt zagen en die aan de lucht hardt. Precies het materiaal waar je mee bouwt als je geen zwaar transport hebt maar wel een boot.

Binnen zijn verschillende ruimtes, bogen die op de zee uitkijken, en plassen zeewater op de bodem. Het is geen druipsteengrot. Er zijn geen stalactieten en er is geen verlichting.

De steengroeve: wat eruit ging, en waar het heen ging

Dit is het beste deel van een bezoek en vrijwel niemand wijst erop.

In de overstroomde zaal, de ruimte die vaak de zoutwaterzaal wordt genoemd, ligt de bodem onder een laag helder water. Door dat water heen zie je een raster van rechte groeven. Dat zijn geen scheuren. Dat zijn de zaagsneden waarlangs blokken zijn losgemaakt, en op sommige plekken is het blok er nog uitgehaald en op andere niet.

Je staat dus niet in een grot maar in een werkplaats die eeuwen stilligt.

Waar ging die steen heen. Volgens de plaatselijke bronnen is er met steen uit deze wand gebouwd aan het kasteel van Dénia, aan de kerkvesting Sant Bertomeu in Xàbia en aan de molens op Cap de Sant Antoni. De blokken gingen over zee, want over land was het vanaf hier onbegonnen werk.

Hoe oud. Er is bewijs van winning vanaf de zestiende eeuw. Er zijn ook olielampjes gevonden uit de elfde en twaalfde eeuw, wat betekent dat er al eerder mensen binnen waren, maar niet noodzakelijk dat er toen al gezaagd werd.

En er wordt gezegd dat Filips III de grot in 1599 bezocht en dat een inscriptie in de rots dat bevestigt. Die inscriptie is er, maar hij is moeilijk te vinden en we hebben geen bron gezien die de lezing ervan hard maakt. Zie de sectie over wat we niet weten.

Reserveren: de regels, en waarom de data elk jaar schuiven

Dit is het deel waar mensen op stukloopt. Zonder vergunning sta je voor niets bij de controlepost.

De toegang wordt geregeld door de Generalitat Valenciana, op grond van Orde 7/2020 en een resolutie van 27 april 2023. De regeling geldt niet het hele jaar, maar in blokken rond Pasen, de meifeestdagen en de zomer.

Voor 2026 zijn dat: 28 maart tot en met 13 april, 28 april tot en met 5 mei, en 15 juni tot en met 15 oktober. Buiten die periodes heb je geen vergunning nodig.

Let op dat die data per jaar verschuiven, want ze hangen aan Pasen. Elk jaar klakkeloos deze data overnemen gaat fout. Controleer ze bij de parkpagina voordat je rijdt.

De voorwaarden, kort:

Een reservering geldt voor maximaal vijf personen. Grotere groepen boeken meerdere keren.
Je kunt pas tien dagen van tevoren boeken, niet eerder.
Je mag maximaal anderhalf uur in de grot blijven, gerekend vanaf de tijd op je vergunning.
Het is gratis.
Neem je vergunning mee, op papier of op je telefoon, plus een identiteitsbewijs.

Ook als je per zee komt. De reserveringsplicht geldt niet alleen voor wandelaars. Kom je met een kajak of een supboard, dan heb je hem ook nodig. Ga je mee met een vergund bedrijf, dan regelt dat bedrijf het.

De route vanaf Les Rotes, de gewone manier

Les Rotes is de rotskust ten zuiden van Dénia, een kilometer of zes buiten het centrum. Daar begint het gewone pad.

Je rijdt tot het einde van de weg door de barranc en parkeert daar. In de drukke maanden is de laatste straat afgesloten en parkeer je op de aangewezen plek verderop. Reken erop dat dit niet naast de ingang is.

De cijfers: ongeveer drie kilometer heen en terug en zo’n veertig minuten enkele reis. Matig zwaar. Dat is geen dagtocht, maar het is ook geen strandwandeling.

Het pad loopt over de kustwand en daalt aan het eind af naar de grot. Dat laatste stuk is het lastige deel. Er zijn kettingen in de rots verankerd en bij de afdaling hangt een touw. De steen is daar glad door het vocht en je hebt je handen nodig.

Daarom: geen zware tas, geen losse spullen in je handen, en schoenen met een echte zool. Slippers zijn hier het begin van een ongeluk.

Onderweg kom je langs de Torre del Gerro, de wachttoren op de foto hierboven, die ook zonder grot de klim waard is. Meer routes in deze hoek staan in ons stuk over wandelen in Jávea.

De route vanaf Xàbia, en waarom wij hem afraden

Je kunt er ook van de andere kant komen, vanaf La Plana aan de kant van Xàbia, met de haven als startpunt.

Die route is langer en zwaarder, en wordt plaatselijk als gevaarlijk beschouwd. Hij loopt hoog over de vlakte en daalt dan steil af. In de zomer is hij bovendien onbeschaduwd, en dat is geen detail als je over blootliggende kalksteen loopt bij dertig graden.

Voor wie de grot wil zien: neem Les Rotes. De route vanaf Xàbia is voor mensen die de wandeling zelf als doel hebben, goed uitgerust zijn en vroeg vertrekken.

Per kajak of supboard

De derde manier is over het water, en voor sommige gezelschappen is dat de beste.

Je vaart langs de kust en gaat de grot aan de zeekant binnen, zonder de afdaling en zonder de kettingen. Met kinderen is dat een stuk verstandiger dan over de rotsen klauteren.

Er zijn bedrijven die begeleide tochten aanbieden, vanuit Dénia en vanuit Xàbia. Die regelen de vergunning, het materiaal en het inschatten van de zee, en dat laatste is het punt.

Op eigen houtje per kajak kan ook, maar dan moet je zelf reserveren en zelf beoordelen of de zee het toelaat. Zie de volgende sectie.

De zee beslist, niet je agenda

Dit is de waarschuwing die in het midden van de meeste artikelen wegvalt, en het is de belangrijkste.

De grot ligt op zeeniveau. Ga alleen bij een rustige zee. Bij deining en bij storm hoor je hier niet te zijn: het water komt de ingang binnen, de rotsen bij de afdaling worden glad en nat, en de weg terug is dezelfde rotspartij waar je overheen bent gekomen.

Kijk dus een paar dagen vooruit naar wind en golfhoogte, niet alleen naar of het droog blijft. Een zonnige dag na drie dagen oostenwind is geen goede dag.

In de winter is de toegang om dezelfde reden lastiger: hoger water en meer deining. Dat is ook precies de periode waarin je géén vergunning nodig hebt, dus die twee dingen werken tegen elkaar in.

En nog iets praktisch: er is geen mobiel bereik en er staat geen badmeester. Bij een ongeluk is het 112, en dan moet iemand eerst terug het pad op.

Wat je meeneemt

Kort lijstje, want het scheelt echt.

Een zaklamp of een hoofdlamp. Achter in de grot is het donker en er is geen verlichting. Je telefoon werkt, maar dan heb je je handen niet vrij.

Schoenen met grip. Geen slippers, geen gladde zolen.

Veel water. Er is onderweg niets te krijgen.

Zo min mogelijk bagage. Je klimt met je handen.

Je vergunning en je identiteitsbewijs, in de periodes dat het moet.

En let op kwallen als je gaat zwemmen bij de ingang. Dat is hier een gewoon verschijnsel, geen uitzondering. Over wat er onder water te zien is, schreven we apart in ons stuk over snorkelen en duiken in de Marina Alta.

Wat we niet zeker weten

Eerlijk over de randen van dit verhaal, want hier lopen bronnen uiteen.

Het maximumaantal bezoekers. Het getal dat overal rondgaat is eenenzeventig personen tegelijk. Dat komt uit een bericht van 2020. We hebben geen actuele publicatie gezien die dat getal voor 2026 bevestigt.

De exacte data per jaar. Verschillende sites geven verschillende periodes, en minstens één daarvan heeft de jaartallen niet bijgewerkt. Neem de parkpagina als bron, niet een blog.

Wat voor steen tosca precies is. De ene bron noemt het zandsteen van versteende duinen, de andere kalksteen. Beide beschrijven dezelfde zachte, zaagbare steen, maar de term verschilt.

Filips III in 1599. Dit staat in vrijwel elke beschrijving, altijd in de vorm “men zegt”. De inscriptie bestaat, de lezing hebben we niet geverifieerd.

De onderzeeërs. Er doet een verhaal de ronde dat de grot in de Tweede Wereldoorlog als schuilplaats voor onderzeeërs diende. Wij hebben er geen enkele bron voor gevonden. Leuk verhaal, verder niets.

Veelgestelde vragen

Moet je reserveren voor de Cova Tallada? In bepaalde periodes wel. In 2026 van 28 maart tot en met 13 april, van 28 april tot en met 5 mei en van 15 juni tot en met 15 oktober.

Wat kost het? Niets. De vergunning is gratis.

Hoeveel personen per reservering? Maximaal vijf.

Hoe ver vooruit kun je boeken? Tien dagen, niet eerder.

Hoe lang mag je binnen blijven? Anderhalf uur vanaf de tijd op je vergunning.

Hoe lang is de wandeling? Ongeveer drie kilometer heen en terug, zo’n veertig minuten enkele reis vanaf Les Rotes.

Is het geschikt voor kinderen? Alleen als ze zeker zijn op gladde rotsen. Per kajak met een begeleid bedrijf is een stuk verstandiger.

Heb je een zaklamp nodig? Ja, achterin is het donker.

Kun je er zwemmen? Er zijn plassen en er is water bij de ingang, maar het is geen zwembad en er zitten kwallen.

Wanneer kun je beter niet gaan? Bij deining, bij storm en in de zomer midden op de dag.

Over de auteurMilo Schuijt

Milo Schuijt is ondernemer en dj aan de Costa Blanca. De plekken waarover hij schrijft, kent hij uit zijn eigen agenda: hij woont, werkt en draait er.