Ruim 80 procent van Spanje ademt te vervuilde lucht: dit betekent het voor de Costa Blanca

Ruim 80 procent van de Spaanse bevolking ademt lucht die volgens de nieuwe Europese normen te vervuild is. Met die boodschap kwam Greenpeace dit weekend, aan de vooravond van de Internationale Dag van de Schone Lucht. Bijna 33 miljoen mensen zaten vorig jaar boven de grenswaarden die vanaf 2030 gaan gelden. Dat klinkt alarmerend, en deels is het dat ook. Maar wie aan de Costa Blanca woont of er een tweede huis heeft, doet er vooral goed aan te begrijpen wát er precies verandert, waar de risico’s in onze regio zitten en hoe je de luchtkwaliteit zelf in de gaten houdt.

Wat er precies aan de hand is

Eerst de nuance die in veel koppen ontbreekt: Spanje overschrijdt niet massaal de huidige wettelijke normen. Het cijfer van Greenpeace meet de lucht af aan de nieuwe Europese richtlijn, die de grenswaarden fors aanscherpt richting de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie. Spanje moet die regels uiterlijk in december 2026 in eigen wetgeving omzetten, waarna de strengere limieten vanaf 2030 gaan gelden; de huidige Spaanse wet stamt nog uit 2008. Gemeten aan die nieuwe lat voldoet de lucht voor ruim vier op de vijf Spanjaarden dus niet. De grootste boosdoener is het wegverkeer, met stikstofdioxide en fijnstof, gevolgd door industrie, havens en vliegvelden. En ozon, het zomerse probleemkind, bereikte in 2025 landelijk het hoogste niveau sinds 2015.

En aan de Costa Blanca?

Voor onze regio is het beeld genuanceerder dan het landelijke cijfer doet vermoeden. De kustplaatsen scoren voor stikstofdioxide en fijnstof doorgaans behoorlijk: de zeewind ververst de lucht en zware industrie is er nauwelijks. De klassieke vervuiling concentreert zich rond drukke doorgaande wegen en stadscentra. Het echte regionale aandachtspunt heet ozon. Dat gas ontstaat op warme, zonnige dagen uit uitlaatgassen en piekt juist niet in de stad, maar in het binnenland, waar de zeewind de vervuiling naartoe blaast. Op sommige landelijke meetpunten in de regio Valencia wordt de gezondheidsdrempel in de zomer meer dan twintig dagen per maand overschreden, en 2025 was er door de hittegolven het slechtste ozonjaar sinds 2019. Wie in een binnenlandvallei woont, heeft op hoogzomerse middagen dus vaker matige lucht dan wie aan zee zit.

Wie extra moet opletten

Voor gezonde volwassenen is de lucht aan de Costa Blanca geen reden tot zorg. Extra alertheid is er voor de groepen die gevoelig zijn voor luchtvervuiling: ouderen, jonge kinderen, zwangeren en iedereen met astma, COPD of hart- en vaatklachten. Voor hen telt vooral de ozonpiek, die op warme dagen tussen de middag en de vroege avond valt. Het advies is dan simpel: plan inspanning zoals sporten, fietsen of stevig wandelen in de ochtend, houd siësta-uren binnen aan en lucht het huis ’s ochtends in plaats van ’s middags. Wie een woning zoekt en gevoelige longen heeft, doet er verstandig aan niet pal aan een drukke doorgaande weg te gaan zitten; een paar straten verschil scheelt merkbaar.

Zo houd je het zelf in de gaten

Meten is weten, en dat is hier goed geregeld. De Generalitat Valenciana publiceert van mei tot en met september elke dag een ozonverwachting via het programma Previozono, en het regionale meetnet is online per station te volgen op mediambient.gva.es. Voor een snelle dagelijkse blik is de European Air Quality Index van het Europees Milieuagentschap de handigste: die app en website tonen per meetpunt een kleurcode van goed tot zeer slecht. Voor de duidelijkheid: ook in Nederland en Vlaanderen voldoet de lucht lang niet overal aan diezelfde nieuwe normen, dus dit is geen reden om Spanje te mijden. Het is wél een reden om, net als thuis, te weten wanneer je beter even niet langs de snelweg gaat hardlopen.

Over de auteurLeonie

Leonie woont aan de Costa Blanca. Ze schrijft over het dagelijks leven aan de kust: de markten, de wandelingen en alles wat je pas ontdekt als je er echt woont.