Trouwen in Spanje als buitenlander: papieren en erkenning

Trouwen aan de Costa Blanca klinkt als een kwestie van een mooie locatie zoeken. Dat is het laatste deel. Het eerste deel is een dossier, en wie dat onderschat loopt vast op een papiertje van twee euro.

De Spaanse regels zijn de afgelopen jaren bovendien veranderd. Sinds de Wet op het Registro Civil volledig in werking trad, kan ook een notaris het voorbereidend dossier doen en kunnen jullie voor die notaris trouwen. En sinds 2019 hoeft je Nederlandse of Belgische geboorteakte voor Spanje helemaal geen apostille meer te hebben.

Hieronder: welk huwelijk juridisch telt, wie het mag voltrekken, welke papieren je echt nodig hebt, welk huwelijksvermogensstelsel je zonder het te weten kiest, en hoe je het huwelijk thuis laat erkennen.

Burgerlijk, kerkelijk of symbolisch: wat telt

Er zijn drie soorten ceremonies in omloop en maar twee ervan maken je getrouwd.

Het burgerlijk huwelijk. Dat is de juridische standaard. Het wordt in alle EU-landen erkend, dus ook in Nederland en België. Dit is waar dit artikel grotendeels over gaat.

Het religieuze huwelijk. In Spanje heeft een huwelijk dat in religieuze vorm is gesloten burgerlijke gevolgen, maar het komt pas in het Registro Civil terecht via de verklaring van de bedienaar van de eredienst. Zonder die inschrijving kun je het huwelijk niet tegenwerpen aan derden.

De symbolische ceremonie. Op het strand, in een finca, met een vriend als celebrant. Mooi, en juridisch niets. Wie dat wil combineren met een geldig huwelijk doet het papierwerk los, vaak een paar dagen eerder en in een kantoor.

Een veelgemaakte denkfout. Mensen gaan ervan uit dat een huwelijk in Spanje thuis apart moet worden overgedaan. Dat hoeft niet. Het moet wel worden geïnschreven, en dat is iets anders.

Wie jullie mag trouwen, en waar

De tekst van dit artikel is voor het laatst gewijzigd met ingang van 3 april 2025, en de lijst zelf staat er al zo sinds de Wet op het Registro Civil in 2021 volledig in werking trad. Oude gidsen kloppen dus niet meer.

Het Spaanse Burgerlijk Wetboek noemt in artikel 51 drie categorieën die een burgerlijk huwelijk mogen voltrekken: de alcalde van de gemeente waar het huwelijk plaatsvindt of een concejal aan wie hij dat delegeert, de letrado de la Administración de Justicia of een notaris die jullie zelf kiezen en die ter plaatse bevoegd is, en de consulair ambtenaar in het buitenland.

De vrederechter staat er niet meer bij. De juez de paz komt in veel Nederlandstalige en Engelstalige gidsen nog voor. In de huidige tekst van artikel 51 staat hij niet in de opsomming van wie mag voltrekken. Ga daar dus niet blind van uit en vraag het na bij de gemeente.

En wie het dossier doet, bepaalt mede waar je trouwt. Heeft de Encargado del Registro Civil het dossier behandeld, dan moet het huwelijk voor de alcalde of een gemachtigde concejal worden gesloten. Deed een letrado of een consulair ambtenaar het, dan mag je kiezen. Heeft een notaris de akte opgemaakt, dan kun je voor die notaris, een andere notaris of de alcalde trouwen.

Dat is geen formaliteit maar een planningsvraag: het bepaalt of jullie in een raadzaal staan of in een notariskantoor.

Het expediente: de papierwinkel vooraf

Voor je mag trouwen moet worden vastgesteld dat je dat mág. Dat gebeurt in een acta bij een notaris of een expediente bij de letrado de la Administración de Justicia of de Encargado del Registro Civil.

Waar je het indient. Bij de notaris of het register van de woonplaats van een van jullie beiden. Woon je allebei in het buitenland, dan loopt het via het consulaat. Dat is de reden dat veel buitenlandse stellen eerst hun inschrijving bij de gemeente regelen.

Jullie worden apart gehoord. De wet schrijft voor dat beide partners afzonderlijk en vertrouwelijk worden gehoord, om de bekwaamheid en het ontbreken van beletselen vast te stellen. Dat is geen wantrouwen jegens jullie persoonlijk; het staat zo in de wet.

Het eindigt met een beslissing. Die geeft toestemming of weigert, en een weigering moet gemotiveerd zijn. Je kunt in beroep bij de Encargado del Registro Civil en daarna bij de Dirección General de Seguridad Jurídica y Fe Pública.

En er zit een houdbaarheidsdatum op. Is er een jaar verstreken sinds de publicatie van de aankondigingen zonder dat er is getrouwd, dan moet die stap opnieuw. Plan dus geen dossier twee jaar vooruit.

De papieren uit Nederland en België: vergeet de apostille

Dit is het punt waar de meeste gidsen achterlopen en waar je het meeste geld en tijd bespaart.

Sinds 16 februari 2019 geldt een Europese verordening over openbare documenten. Akten over onder meer geboorte en huwelijk worden tussen EU-landen aanvaard zonder apostille. Je Nederlandse of Belgische geboorteakte hoeft voor het Spaanse register dus niet meer langs een extra loket.

En vaak ook zonder vertaling. Bij zo’n akte kun je bij je eigen gemeente een meertalig modelformulier vragen. Dat is een standaardbijlage die de inhoud in alle EU-talen weergeeft, zodat een beëdigde vertaling in beginsel niet nodig is. Alleen in uitzonderlijke omstandigheden mag er alsnog een vertaling worden gevraagd.

Let op wat de verordening niet doet. Zij regelt de echtheid van het document, niet de erkenning van de rechtsgevolgen ervan. Een akte wordt dus aangenomen als echt; wat die akte juridisch betekent, blijft een vraag van nationaal recht.

Buiten de EU ligt het anders. Komt een van jullie van buiten de Unie, dan gelden de oude regels: apostille of legalisatie plus een beëdigde vertaling, en vaak een verklaring van huwelijksbekwaamheid van het eigen consulaat.

Wat je in Spanje zelf nodig hebt is in elk geval een identiteitsbewijs en, als niet-Spanjaard, meestal een NIE, plus bewijs van je woonplaats. Hoe dat inschrijven werkt staat in onze gids over het empadronamiento.

Het huwelijksvermogensstelsel dat je zonder het te weten kiest

Dit is de sectie die in bijna geen enkele trouwgids staat, en financieel de belangrijkste.

De Spaanse beslissing legt het stelsel vast. De wet bepaalt dat de beslissing waarmee het dossier wordt afgerond niet alleen de bekwaamheid vaststelt, maar ook het toepasselijke huwelijksvermogensstelsel en zo nodig de vecindad civil, de burgerlijke woonplaats die binnen Spanje bepaalt welk regionaal recht geldt.

En het wordt ingeschreven. Naast de huwelijksinschrijving komt het vermogensstelsel in het register. Zijn er geen capitulaciones matrimoniales, het Spaanse equivalent van huwelijkse voorwaarden, dan wordt het suppletoire stelsel van het toepasselijke recht ingeschreven.

Waarom dat uitmaakt. Het suppletoire stelsel verschilt per rechtsstelsel en zelfs binnen Spanje per regio. Wat jullie denken te hebben afgesproken en wat er in het register komt te staan, hoeven niet hetzelfde te zijn. Bij een scheiding, een erfenis of de aankoop van een huis is dat precies het punt waarop het pijn doet.

Wat je doet. Bespreek vóór het dossier met een notaris of advocaat welk recht op jullie huwelijksvermogen van toepassing is en of jullie capitulaciones willen. Achteraf aanpassen kan, maar dan is het een aparte akte.

Koop je daarna samen een huis, dan werkt dit door in de akte; zie wat je bovenop de koopprijs betaalt.

Wat het kost, en waarom hier geen prijslijst staat

Over de kosten circuleren op internet getallen die elkaar tegenspreken, en wij nemen ze niet over.

De gemeentelijke tasa. Gemeenten mogen een tarief heffen voor het voltrekken van een burgerlijk huwelijk, en dat staat in hun eigen ordenanza fiscal. Wij hebben voor Dénia, Xàbia en Calp geen betrouwbare, actuele en officiele opgave gevonden. Wat er online staat is jaren oud. Zoek de naam van je gemeente plus “ordenanza fiscal matrimonios civiles” en controleer het in het Boletín Oficial de la Provincia de Alicante.

De notaris. Die werkt met gereguleerde tarieven, de aranceles. Vraag vooraf een opgave; een notaris die dat niet wil geven, is de verkeerde notaris.

Het Registro Civil zelf rekent voor het dossier geen tarief zoals een gemeente of notaris dat doet. Je kosten zitten dan in de documenten en eventuele vertalingen.

En de rest is markt. Locatie, catering, fotograaf en bloemen hebben niets met de wet te maken en alles met vraag en aanbod. Wie in juli aan de kust trouwt betaalt een ander bedrag dan wie dat in februari in het binnenland doet. Wij publiceren daar geen richtprijs per gast voor, omdat elk getal dat je online vindt uit één offerte van één jaar komt.

Thuis laten erkennen: Den Haag, de BRP en de Belgische gemeente

Getrouwd zijn in Spanje en getrouwd staan in Nederland of België zijn twee verschillende dingen.

Eerst in Spanje inschrijven. Het huwelijk wordt ingeschreven in de individuele registers van beide echtgenoten. Die inschrijving bewijst het huwelijk en de datum en plaats ervan, en zorgt dat je het kunt tegenwerpen aan derden te goeder trouw. Vraag meteen een certificering van de inschrijving.

Woon je in Nederland? Dan laat je het huwelijk opnemen in de Basisregistratie Personen bij je eigen gemeente.

Woon je buiten Nederland? Dan laat je de buitenlandse huwelijksakte registreren bij de afdeling Landelijke Taken van de gemeente Den Haag. Daarna kun je er altijd uittreksels opvragen, ook als je nooit meer in Nederland gaat wonen.

Voor Belgen loopt de erkenning en overschrijving via de gemeente van inschrijving of, bij verblijf in het buitenland, via de bevoegde Belgische post. Vraag daar welke vorm van de Spaanse akte zij willen.

Vraag in Spanje om de meertalige versie. Net als voor je geboorteakte geldt voor de Spaanse huwelijksakte het Europese modelformulier. Dat scheelt je in Nederland of België een vertaling.

Veelgestelde vragen over trouwen in Spanje

Moeten we in Spanje wonen om er te trouwen? De wet knoopt aan bij de woonplaats van minstens een van beiden voor het dossier. Wonen jullie allebei in het buitenland, dan loopt dat via het Spaanse consulaat in jullie land. Hoe een concreet kantoor woonplaats toetst, verschilt; vraag het daar.

Hoe lang duurt het? Dat durven wij niet te zeggen. De bronnen die wij vonden noemen zowel vijftien tot vijfenveertig dagen als een tot zes maanden, en geen daarvan is officieel. Vraag het bij het kantoor waar je indient en begin ruim op tijd.

Kunnen twee mannen of twee vrouwen in Spanje trouwen? Ja. Het huwelijk tussen personen van hetzelfde geslacht is in Spanje mogelijk, net als in Nederland en België.

Hebben we getuigen nodig? Reken erop van wel, en vraag bij het kantoor hoeveel en welke eisen zij aan hen stellen. Dat verschilt in de praktijk.

Is een symbolische ceremonie op het strand toegestaan? Die is juridisch niets, dus er valt weinig te verbieden; wel heb je voor een strand of openbare ruimte vaak een vergunning van de gemeente nodig.

Verandert mijn achternaam? Spanje kent geen naamswijziging door huwelijk. Wat er in Nederland of België met je naamgebruik gebeurt, hangt af van je eigen recht.

Wat als we eerder getrouwd zijn geweest? Dan hoort de echtscheidingsuitspraak of de overlijdensakte van de vorige echtgenoot bij het dossier, in dezelfde vorm als je andere akten.

En als we hier ook willen werken? Dat staat los van het huwelijk; zie hoe je je diploma laat erkennen.

Over de auteurLeonie

Leonie woont aan de Costa Blanca. Ze schrijft over het dagelijks leven aan de kust: de markten, de wandelingen en alles wat je pas ontdekt als je er echt woont.