Stroomcontract kiezen in Spanje: PVPC, vast of geïndexeerd

De meeste mensen kiezen hun Spaanse stroomcontract één keer, bij de sleuteloverdracht, onder tijdsdruk, uit een lijstje dat de makelaar of de vorige eigenaar aanreikt. Daarna staat het jaren stil.

Dat is jammer, want de Spaanse markt is de afgelopen jaren sterk veranderd. Door de hoeveelheid zonne-energie is stroom midden op de dag soms spotgoedkoop en rond acht uur ’s avonds nog steeds duur. Of je daarvan profiteert of er juist last van hebt, hangt af van het soort contract dat je hebt getekend.

Hieronder: welke drie soorten er zijn, wat de tariefperiodes betekenen, welk type bij welk huishouden past, en waar je op let voordat je ergens je handtekening zet.

Waarom de keuze hier meer uitmaakt dan thuis

Het Spaanse stroombeeld wijkt af van dat in Noordwest-Europa, en dat heeft met de zon te maken.

Zon is hier de grootste bron geworden. Red Eléctrica meldde dat zonne-energie in september 2026 met 26,3 procent de grootste opwekbron van het land was, de zesde maand op rij. Dat is geen symbolische mijlpaal maar een prijsfenomeen: als de zon schijnt is er overaanbod.

Wat dat met de prijs doet. Spanje telde in het eerste kwartaal van 2026 volgens vakblad pv magazine 397 uur waarin de groothandelsprijs negatief was. Ter vergelijking: El Independiente telde op basis van OMIE-cijfers eind februari 2026 al 110 van die uren sinds de jaarwisseling, tegen 14 in dezelfde periode van 2025.

En ’s avonds gebeurt het omgekeerde. Selectra kwam begin oktober 2026 op een gemiddelde gereguleerde prijs van rond 9 cent per kWh tussen 14 en 15 uur, tegenover ruim 33 cent tussen 20 en 21 uur, exclusief belastingen. Bijna vier keer zoveel, op dezelfde dag.

Een contract dat die dagcurve doorgeeft en een contract dat hem afvlakt zijn dus twee heel verschillende producten. Welke van de twee beter uitpakt, hangt volledig af van wanneer jij thuis bent.

De drie soorten contracten, zonder marketingtaal

In Spanje bestaan er in de kern drie. Alles wat je aangeboden krijgt is een variant op één ervan.

1. PVPC, het gereguleerde tarief. De overheid stelt de methode vast, niet de prijs: die beweegt per uur mee met de markt. Je kunt het alleen afsluiten als je contractvermogen 10 kW of lager is, en alleen bij een van de acht comercializadoras de referencia. Sinds de hervorming van de rekenmethode wordt de energieprijs niet meer alleen door de dagmarkt bepaald; vanaf januari 2026 komt 55 procent uit de termijnmarkten, wat de scherpste pieken dempt.

2. Een vaste prijs op de vrije markt. Je betaalt het hele jaar hetzelfde bedrag per kWh, ongeacht het uur en ongeacht de markt. Je koopt zekerheid en betaalt daar een risico-opslag voor. De aanbieder neemt het prijsrisico over, en dat doet niemand gratis.

3. Een geïndexeerd contract op de vrije markt. Je betaalt de groothandelsprijs plus een vaste marge per kWh. Dat lijkt op PVPC maar is het niet: de marge is contractueel en de rekenwijze is die van de aanbieder, niet die van de staat.

Het belangrijkste onderscheid is niet vast tegenover variabel, maar of je rekening de uurprijs volgt of niet. PVPC en geïndexeerd doen dat wel, een vaste prijs niet.

De tariefperiodes: voor iedereen dezelfde

Hier gaat het vaak mis in gesprekken. De periodes punta, llano en valle zijn geen aanbieding van een leverancier. Het zijn de gereguleerde nettarieven die de CNMC heeft vastgelegd in circulaire 3/2020 voor alle aansluitingen tot en met 15 kW, het tarief dat 2.0TD heet. Ze gelden dus net zo goed bij PVPC als bij elk vrijemarktcontract.

Punta, het duurste blok. Op werkdagen van 10 tot 14 uur en van 18 tot 22 uur.

Llano, het middenblok. Op werkdagen van 8 tot 10, van 14 tot 18 en van 22 tot 24 uur.

Valle, het goedkoopste blok. Op werkdagen van 0 tot 8 uur, plus de hele zaterdag, de hele zondag en nationale feestdagen.

Twee contractvermogens. Je tekent niet voor één potencia maar voor twee: een voor punta en llano samen en een voor valle. Die voor valle mag hoger staan en kost minder. Dat is precies de knop die veel mensen nooit aanraken.

Wat je met die periodes in de praktijk doet, staat uitgewerkt in ons stuk over het verlagen van je elektriciteitsrekening. Hier gaat het alleen om wat ze voor je contractkeuze betekenen.

Vier profielen, vier antwoorden

Er bestaat geen contract dat voor iedereen het beste is. Er bestaat wel een logica. Zoek jezelf op.

Je bent overdag thuis. Gepensioneerd, thuiswerkend, kleine kinderen. Je kunt wassen, drogen, de vaatwasser en de airco in de goedkope middaguren zetten. Een contract dat de uurprijs doorgeeft, PVPC of geïndexeerd, beloont dat direct. Een vaste prijs laat dat voordeel liggen.

Je bent de hele dag weg. Werk, school, alles gebeurt tussen zes en elf ’s avonds. Dat is precies punta. Een uurprijs werkt dan tegen je, tenzij je alles op een timer zet. Een vaste prijs of een contract met een gunstige avondstructuur is dan rustiger.

Je hebt zonnepanelen. Je verbruikt het midden van de dag grotendeels zelf. Wat overblijft is juist de avond, het dure blok. Hier telt vooral wat de aanbieder voor je teruglevering vergoedt en hoe die compensatie wordt verrekend, meer dan het verschil tussen de drie contracttypen.

Het huis staat het grootste deel van het jaar leeg. Dan is je verbruik laag en je vaste lasten relatief hoog. De prijs per kWh is dan bijna niet het punt. Wat telt is het contractvermogen en wat je betaalt in de maanden dat er niemand is. Daarover de volgende sectie.

Het tweede huis is een apart geval

Voor een woning die acht tot tien maanden per jaar leegstaat gelden andere regels dan voor een gezinswoning.

Je rekening is grotendeels vast. Het termino de potencia loopt door of er nu iemand is of niet, en de meeste heffingen ook. Bij een laag jaarverbruik kan het vaste deel een groot deel van de totale rekening zijn. Daarom levert onderhandelen over centen per kWh hier weinig op en levert het verlagen van je contractvermogen wel wat op.

Pas op met opzeggen. Het contract helemaal beëindigen om in de lege maanden niets te betalen lijkt slim, maar dan betaal je bij terugkomst opnieuw aansluitkosten, en die zijn hoger dan de vaste lasten die je uitspaarde. Reken dat vooraf door in plaats van het aan te nemen.

Let op de looptijd. Een contract met een jaar binding en een boete bij vroegtijdig opzeggen is lastiger als je plannen met het huis nog niet vastliggen.

En op de domiciliering. Automatische incasso van een Spaanse rekening voorkomt dat een onbetaalde factuur tot afsluiting leidt terwijl jij er niet bent. Controleer elk jaar of het nog loopt.

De praktische kant van een leegstaand huis, inclusief welke apparaten aan blijven, staat in het stuk over je rekening verlagen.

Wat je controleert voordat je tekent

Een aanbieding bestaat uit meer dan een prijs per kWh. Dit zijn de punten waar het verschil zit.

Staat de prijs per kWh per periode vermeld? Een enkel getal zonder punta, llano en valle zegt weinig als het om een uurgebonden contract gaat.

Hoe lang geldt de prijs? Een introductieprijs van drie maanden is iets anders dan een vaste prijs voor een jaar. Vraag wat er daarna gebeurt.

Zit er binding op? En zo ja, wat is de boete bij vroegtijdig opzeggen.

Wat is het contractvermogen? Overgenomen van de vorige eigenaar is het bijna altijd te hoog. Dit is de ene post die je zonder enig comfortverlies kunt verlagen.

Welke extra’s staan erin? Onderhoudsabonnementen, verzekeringen en servicepakketten worden vaak meegetekend. Die kunnen nuttig zijn, maar ze zijn geen onderdeel van de stroomprijs die je vergeleek.

Is het een gecombineerd aanbod met gas? Reken dan beide los door. Een korting op het ene kan een hogere prijs op het andere verbergen.

Vergelijk op jaarbedrag, niet op tarief. Pak je facturen van de afgelopen twaalf maanden erbij, kijk hoeveel kWh je per periode verbruikte en reken het aanbod daarop door. Dat is de enige vergelijking die klopt.

Overstappen: hoe het in de praktijk gaat

De drempel is lager dan de meeste mensen denken, en dat is precies waarom veel huishoudens jarenlang te veel betalen.

De nieuwe leverancier regelt het. Je zegt niet zelf op. De nieuwe aanbieder dient het verzoek in en neemt het contact met de oude over.

Je houdt dezelfde aansluiting. Er komt niemand langs, er wordt niets afgesloten en de meter blijft dezelfde. De distributienetbeheerder in jouw gebied verandert niet; die kies je niet.

Wat je nodig hebt. De CUPS-code van je aansluiting, die op elke factuur staat, plus je NIE of DNI en een Spaans rekeningnummer.

Heen en weer tussen PVPC en de vrije markt is toegestaan, maar bij terugkeer naar de vrije markt moet je opnieuw een contract afsluiten en gelden de voorwaarden van dat moment. Zie het niet als een knop die je elke maand omzet.

Controleer na de overstap je eerste factuur regel voor regel: periode, kWh, contractvermogen en het afgesproken tarief. Fouten in die eerste maand werken anders een jaar door.

Veelgestelde vragen over stroomcontracten in Spanje

Is PVPC goedkoper dan de vrije markt? Soms wel, soms niet, en het hangt af van het jaar en van je verbruikspatroon. PVPC volgt de markt, dus je profiteert van lage prijzen en betaalt de hoge. Wie vooral ’s avonds thuis is, kan er slechter af zijn.

Mag iedereen PVPC? Nee. Alleen bij een contractvermogen van 10 kW of lager, en alleen via de acht comercializadoras de referencia.

Verschilt mijn tarief per gemeente? Nee, en daarin verschilt stroom van de gemeentelijke lasten. De tariefperiodes zijn landelijk. Alleen de netbeheerder in je gebied ligt vast; de leverancier kies je zelf.

Geldt valle echt het hele weekend? Ja. Zaterdag en zondag vallen volledig in valle, net als nationale feestdagen. Dat is het goedkoopste moment om de was en de vaatwasser te draaien.

Wat is een CUPS? De unieke code van je aansluiting. Die hoort bij het pand, niet bij jou, en je hebt hem nodig bij elke wijziging.

Kan ik midden in een contract overstappen? Ja, maar kijk eerst of er binding en een boete gelden. Zonder binding kan het op elk moment.

Verandert dit iets aan mijn IBI of andere vaste lasten? Nee, dat zijn losse zaken. Hoe de gemeentelijke onroerendezaakbelasting werkt, staat in onze aparte gids.

Over de auteurLeonie

Leonie woont aan de Costa Blanca. Ze schrijft over het dagelijks leven aan de kust: de markten, de wandelingen en alles wat je pas ontdekt als je er echt woont.