De Costa Blanca in december: weer, feestdagen en turrón

December aan deze kust is niet de maand die noorderlingen zich voorstellen. Het regent minder dan in november, er zijn meer wolkeloze dagen, en het vriest praktisch nooit. Tegelijk verandert het ritme volledig: twee feestdagen, een loterij die het hele land stillegt, en een kerst die zijn zwaartepunt pas op 6 januari heeft. Hieronder de cijfers, de kalender van 2026 met een verrassing erin, en waar de turrón vandaan komt.

December is droger en helderder dan november

Dit verrast bijna iedereen, dus eerst de cijfers. AEMET, station Alicante-Elche luchthaven, normalen 1981 tot 2010:

Gemiddelde temperatuur: 12,5 graden.
Gemiddelde maximumtemperatuur: 17,3 graden.
Gemiddelde minimumtemperatuur: 7,5 graden.
Neerslag: 22 millimeter.
Dagen met meer dan 1 millimeter regen: 3,7.
Onbewolkte dagen: 6,1.
Zonuren: 165.
Vorstdagen: 0,1.

Zet dat naast november (34 millimeter, 5,5 onbewolkte dagen) en je ziet het: december is droger en heeft meer heldere dagen. Dat het aantal zonuren toch lager ligt, 165 tegen 174, komt niet door meer bewolking maar doordat de dagen korter zijn. De zon staat minder lang boven de horizon, niet vaker achter een wolk.

En die 0,1 vorstdag is geen typefout. Aan de kust vriest het gemiddeld eens in de tien jaar. Een paar kilometer landinwaarts, in de dalen achter de Montgó en rond Xaló, is dat een ander verhaal: daar kan het ’s nachts wel degelijk onder nul gaan.

Wat de cijfers niet vertellen: 7,5 graden als gemiddelde minimum klinkt mild, en buiten in de zon is het dat ook. Binnen, in een huis zonder isolatie en zonder centrale verwarming, is december de maand waarin bezoekers met hun jas aan op de bank zitten.

De zee in december

Het water lag in december 2024 gemiddeld op 16,7 graden en in december 2025 op 16,5, met uitschieters tussen de 14 en 18. Dat zijn gemeten satellietgemiddelden van twee recente jaren, geen dertigjarige normaal.

Zestien graden is zwemwater voor liefhebbers en voor niemand anders. Het verschil met november, toen het nog rond de negentien lag, voel je meteen.

Waar het water in december wel voor deugt: kijken. Dit is de maand van de heldere lucht en de lange schaduwen, en de zee ligt er op kalme dagen glad en diep blauw bij. Wandelen langs de kust is in december aangenamer dan in elk ander seizoen.

De feestdagen van 2026, en de brug die er niet is

Hier zit het praktische nieuws, en het gaat tegen ieders verwachting in.

De officiele arbeidskalender van de Comunitat Valenciana voor 2026 heeft in december twee feestdagen:

Dinsdag 8 december, Inmaculada Concepción.
Vrijdag 25 december, Navidad.

En nu het punt: 6 december, de Dag van de Grondwet, valt in 2026 op een zondag en staat niet op de regionale lijst. Hij is dus niet naar de maandag verschoven. Maandag 7 december is een gewone werkdag, tenzij jouw gemeente hem als een van haar twee lokale feestdagen heeft aangewezen.

Dat is belangrijk, want half Spanje gaat ervan uit dat er begin december een puente ligt. Veel bedrijven en scholen geven maandag 7 december alsnog vrij via de cao of het schoolrooster, dus het kan drúk zijn op de weg zonder dat het officieel een vrije dag is. Reken op verkeer, maar niet op gesloten loketten.

De rest van de kalender, met de weekdagen erbij omdat die alles bepalen:

Dinsdag 22 december: de Lotería de Navidad, de kersttrekking. Geen vrije dag, maar het halve land kijkt ’s ochtends naar schoolkinderen die de nummers zingen.
Donderdag 24 december: Nochebuena. De avond is belangrijker dan Eerste Kerstdag; veel zaken sluiten rond het middaguur.
Vrijdag 25 december: Navidad, feestdag.
Donderdag 31 december: Nochevieja, met de twaalf druiven bij de twaalf klokslagen.
Vrijdag 1 januari 2027: Nieuwjaarsdag.
Woensdag 6 januari 2027: Reyes, Driekoningen.

Kerst heeft hier een andere vorm

Wie uit Nederland of België komt, verwacht dat alles om 25 december draait. Dat klopt hier maar half.

Nochebuena, 24 december, is het familiediner en voor veel gezinnen het belangrijkste moment van de maand. Op 25 december zelf wordt vooral uitgeslapen en nagegeten.

Nochevieja, 31 december, draait om de twaalf druiven: bij elke klokslag van middernacht eet je er een. Het klinkt simpel en het lukt bijna niemand. Supermarkten verkopen er blikjes voor met twaalf gepelde druiven, wat vals spelen is maar wel werkt.

En dan het echte hoogtepunt: 5 en 6 januari. De cadeaus komen traditioneel van de Reyes Magos, de Drie Koningen, en niet van de Kerstman. Op de avond van 5 januari trekt in vrijwel elke stad en elk dorp een cabalgata door de straten: een stoet waarin de drie koningen snoep de menigte in gooien. Voor kinderen is dat de avond van het jaar.

Praktisch gevolg: de week tussen Kerst en Driekoningen is hier gewoon vakantie. Scholen zijn dicht tot na 6 januari, en in die week is het aan de kust juist druk met Spaanse families.

Nog iets wat opvalt: de kerstverlichting gaat hier eerder aan en later uit dan in het noorden, en de lampen blijven tot na Driekoningen branden.

Turrón: het verschil tussen Jijona en Alicante

December is in deze provincie turrónmaand, en dat is geen folkloristisch detail maar een industrie.

Er zijn twee hoofdsoorten en ze komen allebei uit deze provincie:

Turrón de Jijona is de zachte. Amandelen worden zo fijn gemalen dat het een kneedbare, licht olieachtige massa wordt. Je kunt hem met een lepel eten.
Turrón de Alicante is de harde. Hele amandelen in een krokante plak die je tanden serieus op de proef stelt.

De basis is in beide gevallen hetzelfde: amandelen, honing en eiwit. Alles daarbuiten (chocolade, kokos, eierlikeur) is een moderne variant en geen turrón in de klassieke zin.

De naam Jijona, in het Valenciaans Xixona, verwijst naar het stadje in het binnenland achter Alicante waar het grootste deel vandaan komt. Dat er in deze streek zoveel amandelbomen staan is geen toeval: dit is het landschap waarop de hele zaak gebouwd is. Over hoe producten en plaats hier aan elkaar vastzitten schreven we eerder in het stuk over de UNESCO-titel van Dénia.

De Feria de Navidad van Jijona

Als er een uitje is dat december hier samenvat, is het deze.

Jijona houdt een Feria de Navidad, een kerstmarkt die volledig om turrón draait. Er staan meer dan honderd kramen met turrón en zoetwaren, er zijn begeleide proeverijen, pasacalles en kerstkoren, en de turroneros komen zelf de hoofdstraat op om hun waar aan te bieden. Daarnaast staat er een belen.

De markt valt samen met de puente rond de Grondwetdag. In 2025 liep hij van donderdag 4 tot en met maandag 8 december. Voor 2026 hebben we geen bevestigde data kunnen vinden, en gezien wat er hierboven over die brug staat kan het dit jaar anders liggen. Kijk het na bij de gemeente Jijona voordat je de auto pakt.

Het belen van Jijona zelf staat er langer: vanaf begin december tot Candelaria, begin februari.

Belenes: van levend tot twintig meter hoog

De kerststal, de belen, is hier geen tafelmodel maar een wedstrijd.

Elche heeft een belen viviente, een levende kerststal waarin ongeveer dertig mensen de figuren spelen.

Villena en Alicante gaan de andere kant op met monumentale belenes waarvan de figuren bijna twintig meter hoog zijn. Dat is geen schrijffout; het zijn bouwwerken die je van een straat verderop ziet staan.

Alcoi heeft het Belen de Tirisiti, een poppenspel dat al ruim honderd jaar wordt opgevoerd en dat met een eigen, nogal eigenzinnige humor door het kerstverhaal gaat. De speeldata wisselen per jaar en de bronnen die wij vonden waren verouderd, dus die zetten we hier niet neer.

En aan de kust zelf: in plaatsen als Jávea en Dénia zijn kerstmarkten ontstaan die er van oorsprong niet waren. Die komen van de grote buitenlandse gemeenschap en zijn inmiddels gewoon onderdeel van de maand.

Wat open is, en de week die niemand verwacht

December is geen dode maand, maar het ritme is anders dan in de zomer.

De eerste helft is rustig. Tot 8 december merk je weinig; daarna begint het op te lopen.

De week tussen Kerst en Driekoningen is druk. Dit is het deel dat bezoekers verrast. Spaanse gezinnen hebben vrij, de kust loopt vol met binnenlands bezoek, en restaurants in de grotere plaatsen zitten vol. Reserveren is in die week geen overbodige luxe.

Op 24, 25 en 31 december en 1 en 6 januari is er weinig open. Supermarkten sluiten op de 24e en de 31e vaak rond het middaguur. Koop op tijd in; op 25 december en 1 januari vind je nauwelijks een open deur.

De strandtenten blijven dicht, net als in november. De steden draaien gewoon door.

Regent het toch, en dat gebeurt op gemiddeld vier dagen: de gratis musea van Dénia staan in ons stuk over Dénia met kinderen in de regen, en dat werkt in december net zo goed als in oktober.

Praktisch: het huis en de rekening

Voor wie hier woont of een huis heeft, is december de maand waarin de energierekening zichtbaar wordt.

Het gemiddelde minimum van 7,5 graden betekent dat er ’s avonds en ’s ochtends verwarmd wordt, en in een huis dat tegen hitte is gebouwd kost dat veel. De grootste fout die mensen maken is losse elektrische kacheltjes aanslepen terwijl er een airco aan de muur hangt die in de verwarmingsstand drie tot vier keer zo efficiënt is.

Daar komt bij dat de duurste uren van de dag, de punta-uren, precies de uren zijn waarin je wilt verwarmen: ’s ochtends vroeg en aan het begin van de avond. Alles wat je naar de nacht of het weekend kunt verschuiven, scheelt geld. Dat staat allemaal in onze gids over besparen op je elektriciteitsrekening.

Verder: controleer de afvoer en de dakgoot voor de maand begint. De 22 millimeter van december valt zelden gelijkmatig.

Hoe de maand ervoor eruitziet, met nul feestdagen en een zee van negentien graden, staat in De Costa Blanca in november.

Veelgestelde vragen

Hoe warm is het in december aan de Costa Blanca? Gemiddeld 17,3 graden overdag en 7,5 ’s nachts, met een maandgemiddelde van 12,5 (AEMET, Alicante-Elche, 1981-2010).

Regent het veel in december? Nee, minder dan in november: 22 millimeter tegen 34, verdeeld over ongeveer vier dagen.

Is december somberder dan november? Nee. December heeft juist meer onbewolkte dagen (6,1 tegen 5,5). Er zijn minder zonuren omdat de dagen korter zijn.

Vriest het? Aan de kust vrijwel nooit: gemiddeld 0,1 vorstdag per december. In het binnenland wel.

Hoe koud is de zee? Ongeveer 16,5 tot 16,7 graden, gemeten in december 2024 en 2025.

Welke feestdagen zijn er in december 2026? Twee in de Comunitat Valenciana: dinsdag 8 december en vrijdag 25 december.

Is maandag 7 december vrij? Officieel niet. 6 december valt op een zondag en is niet verplaatst. Alleen als jouw gemeente de 7e als lokale feestdag heeft aangewezen, of je werkgever hem geeft.

Wanneer is de Lotería de Navidad? Op 22 december, in 2026 een dinsdag.

Wanneer krijgen kinderen hier cadeaus? Traditioneel op 6 januari, van de Reyes Magos. De cabalgata trekt op de avond van 5 januari door de straten.

Wat is het verschil tussen turrón de Jijona en de Alicante? Jijona is zacht en gemalen, Alicante is hard met hele amandelen. Beide van amandelen, honing en eiwit.

Wanneer is de Feria de Navidad van Jijona? Hij valt samen met de brug rond 6 december; in 2025 was dat 4 tot en met 8 december. Data voor 2026 hebben we niet bevestigd gevonden.

Is het druk? De eerste helft van de maand niet. De week tussen Kerst en Driekoningen juist wel, met Spaans binnenlands bezoek.

Over de auteurMilo Schuijt

Milo Schuijt is ondernemer en dj aan de Costa Blanca. De plekken waarover hij schrijft, kent hij uit zijn eigen agenda: hij woont, werkt en draait er.