Moros y Cristianos van Calpe krijgt nationale status, precies in het jubileumjaar

Calpe heeft er een titel bij, en wel een van gewicht. Het Spaanse ministerie van Industrie en Toerisme heeft de Moros y Cristianos-feesten van de gemeente uitgeroepen tot Fiesta de Interés Turístico Nacional, de nationale erkenning voor feesten met bijzondere culturele waarde. De timing kon nauwelijks mooier: dit najaar vieren de feesten hun vijftigste editie. Als je nog een reden zocht om in oktober naar de Costa Blanca te komen, is dit hem.

Wat die erkenning precies is

De verklaring kwam op 9 september van het Ministerio de Industria y Turismo, via het staatssecretariaat voor Toerisme. Daarmee zijn de feesten van Calpe de zesentwintigste in de Comunitat Valenciana met deze status, en nummer 168 van het hele land. Het is dus geen alledaagse onderscheiding, maar ook geen exclusieve club: de titel erkent dat een feest van nationale betekenis is door zijn historische waarde, zijn traditie en zijn aantrekkingskracht op bezoekers van buiten.

Praktisch levert het vooral zichtbaarheid op. Feesten met deze status komen terecht in nationale toeristische promotie en in de agenda’s die reisorganisaties en media aanhouden. Wethouder van Feesten Mariola Mulet en burgemeester Ana Sala spraken dan ook van een erkenning voor het werk van generaties festeros. Voor bezoekers betekent het bovenal: dit is geen dorpsfeestje dat je toevallig meepikt, maar een evenement waar een stad maandenlang naartoe leeft.

1744: de aanval die het hele feest verklaart

De feesten hebben een concreet historisch anker. Ze herdenken de aanval die Calpe in 1744 te verduren kreeg, in een tijd dat de kust van de Costa Blanca geregeld werd bestookt vanaf zee. Die episode is uitgegroeid tot de kern van de lokale feestidentiteit, compleet met een legende waarin figuren als Caragol en Moncofar rondlopen.

Daar hoort de patroonheilige bij: de Santissim Crist de la Suor, die in Calpe niet alleen wordt vereerd maar sinds 1949 zelfs de eretitel van eeuwig burgemeester draagt. De feestdag rond 22 oktober is aan hem gewijd, en het bekendste programmaonderdeel, El Miracle, is een theatervoorstelling die de legende rond dat beeld naspeelt.

Vijftig jaar, en dat is te merken

De moderne feesten zoals Calpe ze nu kent begonnen in 1976 met de eerste optocht, waarna de structuur zich vanaf 1977 vastzette en sindsdien onafgebroken doorloopt. Dit jaar is dus de vijftigste editie, en de gemeente pakt dat breder aan dan alleen de feestweek zelf: er staat eind september een jubileumbijeenkomst op het programma en er loopt deze maand zelfs een Playmobil-tentoonstelling rond het thema.

Wie de traditie van de Costa Blanca kent, weet dat Moros y Cristianos hier geen folklore voor toeristen is. De filaes, de groepen waarin bewoners zich organiseren, hebben eigen kostuums, eigen muziek en een eigen plek in de optocht. Families zitten er generaties lang in.

Wat je in oktober ziet

Het programma draait om 22 oktober; in 2026 loopt de feestweek volgens de lokale agenda van 21 tot en met 25 oktober. Het definitieve schema verschijnt op de officiële festivalsite morosycristianos.calpe.es, en dat is ook de plek om vertrektijden te checken, want die schuiven per jaar.

De onderdelen die je niet wilt missen: de Entrada de Bandas waarmee het losbarst, de grote entrada’s van Moren en Christenen met praalwagens en ballet, de kinderoptocht, en vooral het Desembarco. Bij dat laatste komen zeilschepen voor de kust van het Arenal-Bol aanvaren en wordt de aanval van 1744 op het strand nagespeeld, met kruitdamp en al. El Miracle sluit de historische lijn af als theaterstuk.

De fiesta zelf draait om 22 oktober, de dag van de Santíssim Crist de la Suor. Welke andere Moros y Cristianos er deze maand aan de kust zijn, en op welke dag, staat in onze agenda voor oktober.

Slim plannen als bezoeker

Een paar praktische dingen. Oktober is aan deze kust een van de aangenaamste maanden, met zeewater dat nog warm is en zonder de drukte van augustus, maar de feestweek zelf trekt wel volk: boek accommodatie ruim van tevoren, zeker nu de nationale titel extra aandacht gaat opleveren. Wees er bij de optochten op tijd voor een plek langs de route, want de goede plekken zijn een uur van tevoren al bezet.

Houd verder rekening met kruit: bij de entrada’s en het desembarco wordt flink geschoten. Dat is spectaculair, maar met kleine kinderen of een schrikachtige hond wil je niet vooraan staan. En wie het feest liever verspreid over het jaar meemaakt, vindt in onze gids over fiestas en tradities hoe de kalender aan deze kust in elkaar zit.

Over de auteurMilo Schuijt

Milo Schuijt is ondernemer en dj aan de Costa Blanca. De plekken waarover hij schrijft, kent hij uit zijn eigen agenda: hij woont, werkt en draait er.